Libros e libros e libros e libros

1st Setembro 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en Libros e libros e libros e libros

Libros. Levo mercando libros dende a infancia e teño tantos tantos tantos tantos que me vexo obrigado a colocar uns enriba de outros, apertados nas moitas estanterías de casa (no salón, en todos os cuartos, de momento sálvanse os baños) e penso, calquera día van rebentar, caerán todos e morrerei aplastado debaixo deles, que morte máis literaria. En cada andel, e crédeme que teño moitos, hai unha parte de diante e unha detrás chea de libros, e sobre cada unha delas, libros, e entre elas, libros.

Por incrible que vos pareza, sei máis ou menos onde está cada un.

Libros. Dobro páxinas cando un texto me emociona, interesa, parece fermoso, fai pensar ou desagrada. Están pintados. Os parágrafos. As lapelas. Entre as liñas impresas, nun diálogo eterno coas escritoras e escritores. Con bolígrafo, con rotulador, con lápis, onte á noite, coa pintura (laranxa) que tiña a miña cativa e coa que estaba pintando. Tiña que suliñar. Sinto, parrula, pero necesito esa pintura para marcar este verso si ou si. Sesiente.

Libros. Meto entre eles, dende hai décadas, fotos, debuxos dos meus fillos, servilletas nas que anotei algo, recibos do caixeiro nos que escribín unha frase, reflexións relacionadas coa lectura. Cando os volvo coller polo que sexa, eses recordos están aí e saen para fóra, caen sobre o chan ou cáenme enriba se estou lendo na cama. Teñen aparecido fotos de meus pais, tan lembrados. Debuxos de meu fillo maior, cando era un cachiruliño. Libros, en todo caso, onde viven obxectos asociados á felicidade.

Na era do eBook (que uso e leo e gozo e amo), paso horas vendo a miña biblioteca. E son un tipo feliz. Que lle vou facer.

A ollada náufraga 4: Acetona

31st Agosto 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en A ollada náufraga 4: Acetona

Falaba o outro día cunha amiga máis ou menos da miña idade, de que agora as nenas e os nenos xa non teñen acetona. Eu tiña todo o tempo acetona. Cada pouco, pasaba un día enteiro vomitando, botando literalmente os fígados, sobre todo porque a miña nai insistía en que tomase

infusións que aínda hoxe me fan trousar só co seu cheiro. Un trauma infantil que non teño ningunha intención de superar.

Nunca souben moi ben que era, agás logo no BUP, nunha clase de química cando unha profesora pronunciou a palabra. Debín de coller só a metade da explicación, porque me pareceu que ela asociaba acetona a un produto tipo pegamento.

Non, hoxe as nenas e os nenos xa non teñen acetona. Agora, cando están maliños, é algo vírico. Teño para min que iso é o que lles aprenden aos que se especializan en Pediatría: “pase o que pase, vostedes digan que é vírico, e xa saben, Dalsy e Apiretal”.

Cando eu era neno, mandábannos a coller enfermidades á casa dos outros cativos. Por iso eu odiaba a Ramirito. Podía odialo, por exemplo, porque era louro e, segundo as nenas, moi guapo. Ou porque tiña unha nai francesa, loura tamén, moi exótica e cunha pronunciación que me daba moita alegría. Pero non era por iso polo que me caía tan mal, senón porque el collía as enfermidades antes ca min e mandábame, a miña nai, a da acetona, a que enfermase. “Vai a casa de Ramirito que ten o sarampelo”. E eu ía e collía o sarampelo. “Mira de pasar a xogar con Ramirito que ten papeiras”. E collín as papeiras. E así unhas cantas máis. Que noxo o Ramirito.

Son curiosos os recordos da infancia. Conteilles ese pero teño máis: por exemplo, un dun home pegando no Mercado de Teis, onde me criei, carteis de non recordo que partido político. Lembro unha expresión: Pola revolución. Eu tiña 10 anos así que non entendía moito, pero se me deu por cruzar o Mercado berrando, “revolución!, revolución!” Lembro a meu pai rindo, e a un meu tío dicindo, “este neno vai causarnos un problema”. E lembro un grupo de señores, na Cantina, dicíndome: “si, neno, a revolución facémola en nada, agora que morreu o bicho”. Ese era Franco, pero eu non sabía.

Agora os nenos non teñen acetona, están vacinados e ninguén lles fala de facer a revolución.

(Este artigo publicouse orixinalmente no semaanrio Sermos Galiza do pasado 24 de agosto de 2017)

A mirada náufraga 2: O bulbo raquídeo

2nd Agosto 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en A mirada náufraga 2: O bulbo raquídeo

Non sabemos se iso de ter “sede de xustiza” por empezar en bíblico, é ou non algo natural, ou sexa, algo que levamos no bulbo raquídeo, que é ese sitio que non temos moi claro onde está mais que serve para situar nel todo canto comportamento pensamos que é atávico, natural ou inevitable (nada é atávico, natural ou inevitable, pero hai que manterlle a ilusión aos que cren no bulbo raquídeo). En calquera caso, semella que algo si que si, ou sexa, que nos alivia saber que se fai xustiza aínda que facer xustiza sexa algo tremendamente inxusto. Os machistas, por exemplo, non sufren moito porque as mulleres sufran condicións de desigualdade (aínda que saben que é inxusto, pero, en calquera caso, non van permitir que a xustiza lles estrague a posición de privilexio… xa saben, a testosterona dominante, substancia que seguro que se segrega no bulbo raquídeo atávico e prehistórico).
Dicía que igual si que si, e por iso cando somos cativiños e batemos contra dunha mesa os maiores nos din que lle peguemos dicindo iso de “mala mesa, mala, mala mesa!” e nós, mentres sorbemos os mocos, mallamos na mesa convencidos de que así se restablece a xustiza, ou sexa, a orde no mundo a través do castigo dos malos, a saber, neste caso, a mesa (cando en realidade, a pobre mesa non ten culpa de nada: son os cativos que non se levan ben co equilibrio, habería que partirlle a boca a  Newton).
Sexa como for de complicado o asunto para as persoas, conviremos en que os gobernos deberían de ser, por definición, xustos. E porque non temos nada claro que é a xustiza, aceptamos un mínimo, por exemplo, o cumprimento da Declaración Universal dos Dereitos Humanos (así pois sería inxusto darse biquiños, como fai a Real Familia, cos xeques árabes dos países onde se aforca xente por ser homosexual, ou onde non se lles permite ás mulleres votar).
Por iso, non se entende que sabendo como sabemos que hai 19 cargos franquistas reclamados pola xustiza internacional, que o goberno non faga nada. Eses reclamados están por cometer barbaridades e atentados contra os dereitos humanos básicos que non hai bulbo raquídeo que xustifique. Só unha condición moral noxenta e imperdoable. E un goberno cómplice, claro.

O avión do odio de HAZTE OÍR (deberían chamarse HÁZTELO VER)

2nd Agosto 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en O avión do odio de HAZTE OÍR (deberían chamarse HÁZTELO VER)

Teño un recordo de cando era moi neno e meus pais me levaban á praia d’Os Olmos de Vigo: unha avioneta de NIVEA tirando balóns sobre unha rapazada histérica (eu era un deles) á procura dun daqueles inchables azuis que deveciamos por ter. Lembro ese momento en cores apagados, coma unha foto dos anos 70. Lembro un bañador de raias verticais e un caldeiro e unha pa amarela. A miña nai sentada na toalla. A meu pai de pé, enorme e cos brazos cruzados. E ao meu irmán, dez anos máis grande, correndo máis rápido ca min e conseguindo un daqueles balóns de NIVEA. É un sabor de tortilla fría. De bisté empanado. De Fanta de laranxa. De “vamos a la playa calienta el sol, chiribiribí, porompompón”.

Debe de ser por esa lembranza marabillosa que sempre que estou na praia e escoito o son dunha avioneta, ergo os ollos e sorrío emocionado por se son os de NIVEA para lanzar balóns azuis. Xuro que sería un deses tolos adultos que correría feliz na procura dun deles entre os nenos e as nenas, apartándoos a cobadazos e empurróns. Mais iso xa non pasa e NIVEA xa non agasalla balóns azuis dende a avioneta. Agora adoitan ser avionetas con pancartas de inmobiliarias. Nada fermoso.

Pero moito máis, sen dúbida, que a avioneta que vai empezar amargar o verán de moita xente, a de HAZTE OÍR, e que vai señorearse dos ceos de España baixo do lema LEI MORDAZA LGTBI: VAN A POR TUS HIJOS.

Deixar atrás a infancia é duro. Pero ver que os imbéciles teñen un avión para cuspir merda sobre a xente, moito máis.

Perverso. Pervertidos. Perversión.

1st Agosto 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en Perverso. Pervertidos. Perversión.

Hai algo de perverso, de enfermizo, de soez, nas caras desas persoas que saen a apoiar a Cristiano Ronaldo, a Messi, que os aclaman, que saen á rúa a berrar que están con eles, que moito ánimo, que es o mellor. Hai algo que ten que estar mal aí. Se colles os vídeos e paras a imaxe verás que son xente normaliña, traballadores probablmente que meten moitas máis horas das razoables en traballar coma mulas para sacar o xustiño para comer e, con sorte, pagar o abono do estadio ou as cañas do bar onde ven os partidos e onde se alegran, ou choran, segundo lles vaia a Cristiano ou a Ronaldo. Son as mesmas caras que vitoreaban a Cachuli entrando nos xulgados, ou á Pantoja camiño da prisión.

Ten que haber algo que funciona mal dentro das cabezas de toda esa xente humilde que sabendo que tal ou taloutro político é un corrupto e responsable de moitas das súas desgrazas, aínda así din que están a morte con eles, que non van deixar de botarlles.

Moita desa xente que está con Cristiano, con Messi, con toda esa pobre xente que persegue Facenda, ven con bos ollos que lle metan un puro ben metido ao quinqui do barrio que rouba un móbil para financiarse a heroína. Son os mesmos que piden “man dura” para todos eses ladróns de terceira división que de tan parvos, sempre os collen.

Ten que haber algo que funciona mal. É todo perverso.

Un franquismo “legal”

27th Xullo 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en Un franquismo “legal”

Lemos hoxe dúas novas, cando menos, inquietantes. Por unha banda, que La Falange pide inmunidade para poder seguir cantando o Cara Al Sol. A cousa é en Aragón, onde a Lei de Memoria Democrática prohibe a manifestación pública de “expresiones ofensivas, vejatorias o atentatorias contra la dignidad de las víctimas de la guerra civil”. Así pois, non a poden cantar máis que na intimidade, o sitio aquel onde Aznar fala catalán. Xa de paso, reclaman que poidan usar a bandeira coa aguia, o xugo e as frechas. Na súa argumentación falan de que se respecte o “pluralismo político” e o “respecto democrático”.

Por outra banda, lemos que a Fundación Francisco Franco faise co control da xestión das visitas do Pazo de Meirás, xa saben, ese que se roubou ao pobo para llo dar á familia que aínda hoxe sigue sendo a súa propietaria. Os novos “xestores” (están obrigados a permitir a visita pública de quen o desexe, xa que a Xunta o declarou Ben de Interese Cultural, e polo tanto ten que estar aberto ao público catro días ao mes como mínimo) xa avisaron que durante agosto non atenderán nin o teléfono nin lerán o mail para as reservas. Están de vacacións. Igual no Azor ou algo así. Eles agora son os donos dos tempos do Pazo, así que o que fan é legal.

O franquismo, en España, é legal e protexido pola lei. Así de simple. Así de vergoñento.

A mirada náufraga 1: O tempo

21st Xullo 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en A mirada náufraga 1: O tempo

O tempo. Aquel señor de pelo estrambótico e lingua por fóra explicou que era relativo. Debe de ser. Iso penso dende os meus 50 anos que me chegaron sen que me decatase. Pero non é diso do que quero escribir, senón da relatividade do tempo, desa evidencia física incomprensible que nos di, e aceptamos, que se dous astronautas viaxaran á velocidade da luz dous minutos ao volver serían máis novos que os seus fillos. Oímolo de cativos e repetímolo como sen pensar, asumindo esa verdade aínda que non a poidamos comprender. Como acontece case que sempre. É doado manipularnos. É cuestión de tempo.

A verdade, ou a posverdade, concepto de moda, é relativa. Coma o tempo. De feito é moito máis relativa que o tempo. Tanto é que se sentas (por seguir con exemplos imposibles, como o da viaxe á velocidade da luz), se sentas, digo, a un grupo de seareiros do Dépor e outro do Celta vendo O Noso Derbi e hai unha xogada dubidosa dentro da área e se pasa a cámara suuuuuppppperrrrrlenta (ralentizando o tempo) moooooooiamodddiiiiiñññño (tempo estirado elástico plástico diluído) aínda así, uns verán un penalti coma unha casa e os outros un piscinazo merecente dun Óscar de Hollywood (quero dicir, dun Mestre Mateo).

O tempo e a verdade son relativos. Debe de ser por iso que pasan 40 anos das primeiras eleccións, e moitísimos máis (tempo estirado elástico plástico diluído esquecido ignorado humillado) de corpos apodrecidos nas cunetas, de esqueletos olvidados polo posfranquismo (que é como a posverdade, unha maldición) e directamente non existen, non están, non son. O tempo non é relativo para celebrar as eleccións, ou para o cabreo do Rei Emérito (pensei que se chamaba Juan Carlos) porque se esqueceron da súa persoa nos fastos (todo é relativo, maxestade), nin para pendurar medallas nos pescozos amigos. Pero para facer xustiza ou memoria histórica ou simplemente, para amosar humanidade, si. Relativísimo.

O reloxo do tempo avanza diferente para o poder e para o resto. E se estás morto nunha cuneta, máis aínda. Quizais, cando as naves voen á velocidade da luz, poderemos sincronizar os reloxos todos: os da política, os dos dereitos humanos. E os da moral. Sobre todo eses, que andan sempre con retraso.

(este artigo publicouse na edición en papel do semanario Sermos Galiza do día 13 de xullo de 2017)

O barco racista e o 18 de xullo

18th Xullo 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en O barco racista e o 18 de xullo

Hoxe soubemos que unha asociación xenófoba de ultradereita (perdón pola redundancia) chamada “Defend Europe” conseguiu 100.000 euros en donacións para fletar un barco co que percorrer o Mediterráneo para impedir a chegada de barcos con refuxiados e dificultar o labor das ONGs que traballan con esta pobre xente. Indican, ademais, que “intervirán” se ven “algo ilegal”. A cousa lembroume aos pirados que en Estados Unidos, pola súa conta e risco, patrullan a fronteira para dispararlle (“como advertencia”) aos mexicanos que entran ilegalmente no seu país.

Eu só quero lembrar que sabemos isto hoxe, o 18 de xullo, o mesmo día no que lembramos non o inicio da Guerra Civil, senón do Golpe de Estado que o fascismo deu contra unha república legal e democrática e o posterior establecemento dun estado que provocou un holocausto.

Poño os dous asuntos xuntos porque todas e todos somos moi intelixentes e somos quen de ver a relación entre unha cousa e a outra. E aproveito para lembrar que o nazismo, a xenofobia, o racismo e o fascismo (perdón polas redundancias) cada vez son máis fortes en toda Europa.

Morrer no traballo

14th Xullo 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en Morrer no traballo

Na película “12 anos de escravitude” de Steve McQueen,  hai unha escena especialmente brutal (das moitas que hai). Refírome ao momento no que, baixo do sol agotador do sur dos Estados Unidos, na plantación de algodón onde o pobre protagonista vive a súa traxedia (era un negro libre, pero foi secuestrado -no Norte, onde xa estaba abolida a escravitude- e vendido de novo ao Sur) de súpeto un dos homes escravos cae fulminado e morre pola calor. Os compañeiros non se atreven a atendelo porque o capataz, látego en man, está preto e non quere que ninguén deixe de traballar. É el quen se achega e caga en todo por perder un traballador (aos seus ollos, un animal) e agora vai ralentizarse a produción.

É unha historia de negros escravos dun tempo xa moi afastado.

Onte, en Almería, un traballador que asfaltaba unha carreteira en Morón, malia a alerta laranxa e con máis de 40 graos de temperatura (os sindicatos lembraron logo da traxedia que hai un acordo para o sector que prohibe traballar en semellantes condicións: ademais da temperatura, o asfalto esténdese a 170 graos!) morreu abatido por un golpe de calor.

Como na película, caeu fulminado.

Probablemente, a algún só lle preocupará, do que sucedeu, como vai afectar iso ao ritmo da obra, á produción, ao resultado final.

E iso que a escravitude, en teoría, xa foi abolida hai  moitos anos.

A xente

12th Xullo 2017 by franciscocastro Comentarios desactivados en A xente

Onte coñecín unha persoa que ten moitos animais na súa casa. Non cans nin gatos senón outros, tanto ten cales, que eu nunca vira en casa ningunha. Explicoume todo o que implica telos: gastos veterinarios, de alimentación, de acondicionamento (un deles, de feito, ten que estar o 75 por cento do día en escuridade absoluta para non morrer). Sentín a súa paixón e o pracer que lle daba coidar deles. E tamén o fondo respecto que ten pola  natureza e o reino animal. E a súa responsabilidade con todos e cada un daqueles seres vivos que coida no seu fogar na compaña do resto da súa familia.

Nun momento do café, engadiu, ademais, que estaba moi farta das persoas, que cada día confiaba menos nelas e que os animais eran sen dúbida moito mellores. Lembrei aquela frase de Lovecraft: “Non teño medo á soidade. A xente é infinitamente máis perigosa”.

Hoxe Laureano Oubiña foi entrevistado na SER por Pepa Bueno (que arrancou cun “bienvenido a la cadena SER, Laureano Oubiña”, que xa doeu). O narcotraficante falou do seu financiamento a determinadas formacións políticas. E hai escándalo sobre iso. Pero a min hai algo que me doeu máis, pois aproveitou o marabilloso espazo que lle deu a xornalista nun programa de máxima audiencia, para insultar ás nais dos rapaces mortos, as nais contra a droga, suxerindo que estaban niso polas subvencións, como certo político fixo hai nada referíndose aos que buscan sacar aos seus familiares das cunetas franquistas.

Si, moitas veces é mellor estar con animais que con xente. Moito mellor.