A canción do náufrago

Todo son palabras.  Estamos feitos de palabras. Pensamos o mundo a través das palabras. Cando se nos quere ferir de verdade, o mellor é que nos ataquen con palabras. Por iso, cando defendemos as palabras nosas, estamos a defendernos nós como entidade, como realidade singular.

Pero non quero falar da lingua.

Senón das palabras.

Para facer unha pregunta: ¿que pasa cando a dereita se apropia das palabras?

Digo isto porque, nas últimas semanas, escoitamos a líderes conservadores empregando termos que veñen de Maio do 68, que veñen do discurso da esquerda de toda a vida, dos movementos anti-sistema, da contacultura. E así, de súpeto, descobrimos a Esperanza Aguirre, sen ir máis lonxe, chamando un día á rebelión contra non sei que imposto, e ao día seguinte, falando de insubmisión sobre non sei que outra cousa.

Pola súa banda, en Galicia, os de Galicia Bilingüe conseguiron que o seu discuso gravitara arredor da palabra liberdade. Nese discurso móvese o actual goberno noso.

Escoito a miña música de todos os días: os grupos dos sesenta, os cantautores españois dos setenta, Fuxan os Ventos... E soño a revolución.

E comezo a preocuparme, de paso, ao ver que esas palabras revolucionarias agora, quen as manexa, quen lles tira proveito ideolóxico, quen as fai súas, son os que sempre loitaron contra calquera clase de rebelión, os que toda a vida castigaron a insubmisión e os que, polo xeral, en canto escoitan falar de liberdade, comezan a poñerse nerviosos.

A esquerda debería comezar a preocuparse.

Aos pais encántanos pensar que os nosos fillos e fillas nos admiran, que somos os heroes perfectos.

Tal pensei eu hai un intre, dende o salón, cando a miña filla (dous anos) berraba:

- ¡Este é Papá!, ¡este é Papá!

Como estaba no despacho onde temos os libros, e como sempre está colléndomos e desordeándoos, fun correndo, cun sorriso na boca, mentres pensaba a quen podía referirse: ¿tería na man a biografía de Stevenson e me ve como un viaxeiro de vida impresionante?, ¿quizais Sandokán, afouto coa súa barba e a espada liberando ao seu pobo da opresión?, ¿ou quizais un Sartre ou un Camus en actitude intelectual e sedutora?

Os berros, entusiasmados, foron a máis:

- ¡Este é Papá!, ¡este é Papá!

Excitadísimo e co corazón por fóra pola velocidade, cheguei ao despacho. En efecto, tiña un libro na man. Un libro gordísimo.

-¿Quen é Papá miña rula?, ¿quen é Papá? - preguntei coa miña voz máis agradecida.

- ¡Este é Papá!, ¡mira!

Na man suxeitaba un exemplar dun Mortadelo da miña infancia.

Insistiu. Puxo o seu dediño índice da man dereita sobre o careto de parvo de Mortadelo e volveu sentenciar.

- Mira, ti, Papá.

Hoxe, mentres viaxaba pola AP-9, onde practicamente vivo nos últimos tempos, parei na COPE porque estaban a falar de Miguel Delibes, autor que sempre me interesou e do que dixen, preguntado polo Faro de Vigo o día seguinte ao seu pasamento, que merecía máis o Nobel que Cela.

Do  mesmo falaban na COPE. Así que parei alí.

E Juan Manuel de Prada, un dos máis casposos opinadores desa emisora, vai e solta unha das súas frases lapidarias, unha desasque soltan as persoas moi seguras de si mesmas e, sobre todo, do efecto que teñen determinadas poses:

-El premio Nobel es una bazofia. Solo se lo dan a los malos escritores. Todos los que ganaron el Premio Nobel son escritores pésimos.

A frase, por totalitaria, é terrorífica. Saramago é mal escritor. Doris Leesing é mala escritora. Neruda é mal escritor. Camus é  mal escritor. O propio Cela é mal escritor.

Mais vou aceptar a frase: o premio Nobel só llo dan aos malos escritores.

Daquela, tendo en conta que os artigos de De Prada non hai quen os ature (ideoloxía opusdei por un tubo), que os libros de De Prada  non hai quen os ature (linlle hai anos o Premio Planeta, “La Tempestad” e non hai por onde collela), e incluso tendo en conta que as opinións de De Prada sobre literatura non hai quen as ature, e dado que o Premio Nobel, di el, só se lle dá aos malos escritores propoño que llo dean, pero xa, a Juan Manuel de Prada.

Eu díxeno hai un par de días, pero é obvio que estaba de coña.

Pero agora hai quen vai en serio. E non creo que tirase a idea do meu blogue.

A expresentadora da televisión colombiana, María Fernanda Valencia (a das fotos), prometeu que, se saía elixida para a Cámara de Bogotá, posaría espida para a revista Soho, unha especie de Interviú pero máis carnal, de Colombia (o nome da publicación ven de Solo para Hombres... supoño). Non é necesario explicar que na campaña electoral non se fala doutra cousa.

O asunto, lonxe de parecer unha parvada sen importancia, é sen embargo interesante como punto de partida para unha análise máis ou menos seria.

Aló polos anos oitenta do século pasado, filósofs que lin e estudei moito, e que me gustaron e me gustan como Lyotard e Battimo e Lipovetsky e todos aqueles postmodernos diagnosticaron e afirmaron a fin das ideoloxías e o nacemento da postmodernidade. Vale. Pero o que non podiamos imaxinar (ou si, claro que si, esta especie humana é idiota de todo e repetimos e repetimos as mesmas mamelucadas unha e outra vez) é que esa morte dos discursos fosen desembocar en Rosa Díez, a peineta de Aznar, Ana Rosa Quintana escribindo libros e un xeito testicular de exercer o poder que é de todo menos democrático. Aquí digo Berlusconi ou digo Putin da cabalo marcando-bíceps-táboa de chiculate-fusil-en-man.

O asunto, insisto, ten o seu aquel. E ten moito que ver cun futuro que imaxino (eu tamén quero xogar a postmoderno) cheo de Johns Cobras que, a golpe de agarrada de güevos, ou de expresentadoras de televisión ou perruqueiras de barrio, tanto me ten, a golpe de pezón, se convirtan nunha opción válida só por iso. Aí está El Chiquilicuatre. No seu día foi Gil. Antes, Hitler. Todos eles elixidos democraticamente. ¿Alguén dubida que se Belén Esteban iniciase carreira política non tería posibilidades? ¿E por que non había telas? Á xente de cada vez máis mólalle o discurso simpliño, directo, de xente que di o que pensa.

O problema, é que toda esta xente non pensa o que di.

Belén Esteban ou Paquirrín ou a nai que os botou a todos.

As ideoloxías morreron, de acordo. Pero o sistema democrático sigue, cando menos na teoría, vivo. Se de cada vez os candidatos rebaixan máis a altura do seu discurso, levándoo a niveis de Sálvame De Luxe, para ser entendidos, ou de Pressing Catch (os "debates electorais" Rajoy-Zapatero teñen de debate o que eu de modelo capilar), as consecuencias só poden ser a idiocia colectiva ou, peor, o fascismo.

Xa o ano pasado, esa marabilla de poeta e de muller que é María do Carmo Kruckenberg cometeu a inconsciencia de convidarme a recitar poemas meus co gallo do Día Internacional da Muller. Escribín cinco que saíron nun volume titulado Elas.

Mañá volveremos á Casa Galega da Cultura de Vigo, a partir das oito, para recitar poemas pero, sobre todo, para gozar do recitado dos de Dores Tembrás, a propia María do Carmo, Lino Braxe e Pilar Pallarés.

Estades todos convidados. Lerei tres de amor e un que escribín hai moito tempo e que me apetece moitísimo volver recitar.

Vémonos alí.

Hoxe, en varios medios de comunicación, insertouse unha publicidade para convidarnos a visitar o interior de Portugal. Como imaxe, unha suxestiva foto, entre o sol e a néboa, dun lugar, en Coimbra, que se chama a Fonte dos Amores.

Non me negarán que é un nome ben xeitoso. Sobre todo tendo en conta que, vendo a foto, queda claro que é un lugar antigo. A saber de cando lle virá o nome. É tan evocador, que teño todo o dereito do mundo a imaxinarme calquera cousa. Todas, por certo, ben literarias. E de certo que haberá unha explicación de por que ese lugar se chama así e non doutra maneira. Mais non preciso coñecela para saborealo unha e outra vez: vou á Fonte dos Amores, paseei contigo na Fonte dos Amores, fun procurarte á Fonte dos Amores...

Esta foto fixome pensar que de cando en vez, gusto de facervos preguntas.

A de hoxe é previsible: ¿cal é o nome de lugar máis bonito que coñeces?

A ver se es quen de sorprenderme.

Hoxe, nun fermoso acto no Museo do Pobo Galego, a Asociación de Escritores en Lingua Galega entregoulle o galardón Os Bos e Xenerosos aos concellos que, ata o de hoxe, auspiciaron o premio.

Como xa vos comentara, a AELG pediume que escribira a Laudatio. En realidade, é un texto, creo, sobre a literatura e a beleza.

Déixovolo aquí.

Mañá estarei en Santiago convidado pola Asociación de Escritores en Lingua Galega, ás 12 no Museo do Pobo Galego, para ler a Laudatio no acto de entrega do premio 'Os bos e xenerosos' ao Premio Blanco Amor, iniciativa imprescindible para entendermos o desenvolvemento da nosa literatura contemporánea. Eu gañeino no ano 2006. É toda unha emocionante responsabilidade falar mañá sobre isto.

Os Concellos que ao longo destes case que trinta anos foron acollendo a súa organización, serán homenaxeados como cómpre.

Prometo, mañá, ofrecer aquí en PDF o meu texto para quen lle interese.

Estades todos convidados a acompañarnos mañá en Compostela neste acto cívico de homenaxe e de xustiza.

Hoxe escoitei dúas cousas curiosas na radio: por unha banda, que nun blog sobre fútbol, no que se debatía o apaixonante tema acerca de quen é mellor, se Benzema ou Higüain (espero que estea ben escritos eses nomes), había como 1400 comentarios. Carallo, pensei, hai que escribir de fútbol para que un blog triunfe. Acto seguido, escoitei tamén que o seleccionador francés non leva a non sei quen 'porque é Escorpio'.

Daquela, enfiei as dúas novas: xa está, eu son Escorpio. E hoxe falarei de fútbol.

Non coñezo  moitos escorpios. E os que coñezo son ben distintos a min. E de feito, non creo para nada nisto da astroloxía. Érache boa. Eu quero ser ceibo e négome a que pola posición que tiñan unhas bólas inertes que andan a dar voltas polo espazo no intre no que asomei a cachola xa estea condenado a ser dunha ou doutra maneira. Iso que as descricións que se fan dos Escorpio sempre molan moito. Resumindo: os peores enemigos, pero os mellores amantes. Ou sexa, uns tipos caralludos, seica.

Daquela, fai mal o seleccionador francés en non levalos.

E obxectivo cumprido: falei de fútbol neste blog. Ou do zodíaco. Ou eu que sei de que falei.

Espero subir dos 1400 comentarios.

Absolutamente nada.

Ocorréuseme esta idea brillante, e esta conclusión deprimente, lendo esta entrevista con Carme Freire, Secretaria Xeral do Sindicato Labrego Galego, onde di unha verdade enorme: "O movemento social é o único que pode facer variar a política institucional". Ou sexa, o de sempre, que se os colectivos se mobilizan, as xuntas e gobernos centrais, ceden. Sempre foi así e é lexítimo e, sobre todo, necesario, en especial hoxe que vivimos estes tempos tan acougados de máis, perdendo dereitos día si e día tamén e sen que pase, aparentemente, nada, sen capacidade de reacción algunha ninguén en ningunha parte.

Pero non era diso do que quería falar, senón sobre que pasaría se nos dera aos escritores e escritoras en lingua galega por nos declarar en folga pola ausencia de apoios ao noso traballo por parte de quen ten, entre outras funcións, a de promovernos por aí adiante, se declararamos unha folga de ordenadores apagados, de blogues parados, etc. ¿sentiría a Consellería de Cultura que está diante dun conflito brutal?, ¿pensarían os responsables do goberno galego que de verdade que pasa algo grave?

Para min que non.

Igual ata se aliviaban.