Cando o goberno financia o odio

27th Abril 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Hoxe espertamos coa nova de que o goberno de Rajoy repartiu xa máis de un millón de euros entre asociacións homófobas e ultracatólicas, grupos que organizan manifestacións onde é frecuente ver a bandeira preconstitucional, brazos en alto e vivas cara al sol. Todas elas (está todo aquí) destacan pola súa virulencia á hora de atacar todo o que eles entenden que está fóra do “normal”. Reciben milleiros de euros, dos teus cartos e dos meus, para estender a súa mensaxe contra a igualdade de xénero, para manter que a homosexualidade é unha enfermidade, ou que as mulleres que abortan son unhas desequilibradas dende o punto de vista emocional. Insisto, lede a nova que vos deixo para que flipedes a colorinchos. Esas son algunhas, Outras, reciben cartos para homenaxear a figura de Francisco Franco ou Blas Piñar.

Estes grupos (os seus directivos adoitan estar vencellados a certo partido que xa imaxinades) subvencionados polo goberno actual, gozan tamén da declaración de “Utilidade Pública”, polo que teñen ventaxas fiscais importantes aínda que o seu labor sexa claramente destructivo ou claramente contrario aos Dereitos Humanos e o respecto a todas as persoas independentemente da súa orixe, posición social ou condición sexual, valores, por certo, que defende a Constitución aínda que a eles non lles guste. Por certo que esa condición de “Utilidade Pública” só a poden ter aquelas agrupacións que miren polo “interese xeral” (e agora un dato que seguro que é casualidade; o anterior ministro, e membro do Opus Dei, Fernández Díaz, foi quen lla concedeu a eses demócratas de toda a vida de Hazte Oír, eses que odian ás nenas e nenos transexuais).

Un millón de euros son moitos euros. Diñeiro a esgalla co que se podería facer moitísimo, por exemplo, para todas esas miles de persoas que están traballando anónimas para conseguir un mundo mellor, é dicir, que non están traballando CONTRA senón A FAVOR DE. E quen di as ONGs di por exemplo todo ese asociacionismo cultural de base, do que en Galicia temos moito, de xente bulideira, creativa e xenerosa, que lle mete horas porque si, palmando pasta, e sacrificando o seu tempo, para facer cultura, para darnos cultura (premios, debates, presentacións de libros, obradoiros, concertos…sempre todo de balde), para fomentar a cultura. Todas estas asociacións viven sempre na penuria máis absoluta malia que FAN UN BEN OBXECTIVO dende o punto de vista social (odiar aos transexuais, aos homosexuais, aos estranxeiros, loubar a un ditador É UN MAL OBXECTIVO QUE NON DEBE SER FINANCIADO), malia que contribúen a que sexamos mellores, menos incultos. Pero nunca hai cartos para eles. Petan nas portas e case que sempre escoitan o mesmo: é que con isto dos recortes non hai como axudarvos…

Normal. Os cartos están para outras cousas, seica, máis importantes.

Cando os incendios non importan

24th Abril 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

De pequeno sabía que comezaba o verán non porque Puri, a da tenda, sacase o cartel dos Helados Camy. Nin sequera porque acabasen as clases.

Sabía que chegaba o verán porque o avión da ICONA sobrevoaba os ceos collendo auga diante da miña casa para lanzala sobre as lapas dos moitos incendios que había por todo o país. Daquela, a nosa conciencia ecoloxista era pouca e dalgunha maneira entendiamos, asumíase, que era unha desgraza que había que aturar e santas pascuas.

A partir dos 80 empezamos a entender que había unha relación directamente proporcional entre o feito de que o monte ardese e a especulación económica. Ou dito doutra maneira, que había quen tiraba proveito dos lumes. A día de hoxe a tentación é seguir pensando igual, aínda que o fácil, coma sempre, é botarlle a culpa aos toliños do monte (nunca mellor dito), que os haberá, claro que si, que como son pirómanos, pois iso, que non o poden evitar. Oxalá fose a única explicación. Así sería todo moito máis doado de entender.

En efecto xa é verán, porque durante a fin de semana ardeu o país e xa está o ceo inzado de avións e bombeiros a correr dun lado para outro. E sexa cal sexa a explicación de por que arde o monte, o que xa non é de recibo é que a estas alturas sigamos aceptando que os lumes forestais son unha especie de maldición bíblica que periodicamente hai que padecer. A día de hoxe, dada a gravidade do problema, hai unha necesidade absoluta de que se poñan medios (de vixiancia, de prevención, de extinción, recursos humanos…) como para poderlle facer fronte con garantías a esta cuestión. Se sabemos que cada ano vai suceder, e non aumentamos o orzamento para atallar a problemática, se non facemos o que se poida dende a xestión para que se atalle esta cuestión, daquela, unha de dúas: ou non nos parece importante impedir que arda o monte, ou estamos rodeados de incompententes (ou tres: a alguén lle interesa que o problema non remate).

O compromiso necesario

18th Abril 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Tal día coma hoxe, hai 62 anos, morría Albert Einstein. Poucos intelectuais coma el teñen adquirido a condición indiscutible de Sabio, así, con maiúsculas. Por iso, as súas citas (as reais e outras inventadas que se lle poñen na boca e que nunca dixo, pero que lle acaen ben) andan decote por todas partes movéndonos á reflexión.

De todas elas, unha das que máis me gustan é aquela que di: “A verba progreso non ten ningún sentido mentres haxa nenos infelices”.

Non vou entrar a analizar a obviedade que di e que, sen embargo, quizais por obvia, tanto se esquece. Prefiro lembrar algo que se ten cuestionado moito, como é o papel dos intelectuais, da xente da cultura, das persoas que dalgunha maneira teñen certa proxección pública, como críticos co poder (como Einstein foi). Moitas veces fálase de que o que teñen que facer os creadores é crear, que o que teñen que facer as persoas que se manexan coa palabra, coa arte, co pensamento (no noso caso hai que engadir, coa lingua), que o que teñen que facer é, digo, centrarse “na súa arte” e máis nada. Xa sabedes, aquilo que dicía Franco: “haga como yo y no se meta en política”.

Político é todo. Incluso non meterse en política. É imposible non facelo.

Pola miña parte, quero mulleres e homes comprometidos que poñan a súa voz a prol das causas favorables á mellora do mundo, da realidade presente, do futuro desexable. Persoas da cultura porque teñen a sorte de ser escoitadas, lidas, vistas. Dos demais tamén, sobre todo hoxe, que temos plataformas áxiles como as redes sociais para erguer a voz ou reflexionar en comunidade. Esas posibilidades son tamén responsabilidades. Porque todo, insisto, é político. E non deixamos de facer nunca política, nin sequera cos silenzos.

 

Igual o fútbol non é para tanto

12th Abril 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

O Celta da miña infancia

A todos nos ten pasado algo así: estamos noutro país e pregúntannos de onde somos. E dicimos, no meu caso, “de Galicia”. Cando vexo que se lles pon, como adoita suceder, cara rara, matizo, “España”. Aí xa o teñen todos claro, pero se insisten en saber máis, digo “Vigo”. En moitas ocasións, o noso interlocutor di: “Ah, Celta de Vigo!” E daquela sorrío e digo, “iso, o Celta de Vigo”.

Moita xente di que os equipos de fútbol SON as cidades, como se fosen patrimonio de todos e de todas. Para o caso vigués, o Celta sería tanto coma as Cíes ou a Rúa do Príncipe. Cando nego isto e digo que os equipos, como o Celta, teñen un dono (son Sociedades Anónimas), un empresario que o que quere, e paréceme moi ben, é facer caixa co seu negocio (por iso é empresario) polo xeral a xente altéraseme e lárganme un discurso sobre “os colores” e “o escudo” e unha serie de sentimentos, todos eles fermosos que, se non fose que non mos creo, faríanme chorar a eito (o que non quita que quero que gañe sempre o Celta, estamos?; pero tamén o Dépor).

Para moita xente, que unha cidade teña un equipo importante (de fútbol, enténdese) é motivo de orgullo e alegría infinda (imaxino que parte do desgusto de moitas e de moitos coa posibilidade de que o presidente do Celta leve o equipo a outro concello, ten que ver con isto). E moita xente identifica a importancia dunha cidade, a súa relevancia, con esta balompédica cuestión. E como lle dán tanta importancia, mobilízanse (lembrades a que se montou en Vigo cando o Celta sufrira un descenso administrativo a Segunda B con manifestacións incluídas?), ocupan as rúas, e fan festa (ou choran) segundo os resultados.

Insisto: non me parece mal.

Mais se falamos un chisco en serio, deberiamos centrarnos noutros indicadores á hora de ditaminar o nivel de orgullo que nos fai sentir unha cidade:

-como andamos de centros de saúde?

-que tal as listas de espera?

-é unha cidade accesible?

-o paro que?

-moita xente nos comedores sociais?

-pechan ou ábrense librerías?

Non sei, asuntos menores.

Asuntos, todos eles, que polo xeral teñen ben pouco que ver co que pase (e insisto, hala Celta!) mañá en Balaídos.

(e de verdade, que quero que gañen, eh? de feito, dende pequerrecho me levaban a Balaídos; velaí queda a foto do Celta da miña infancia).

Reclamo o meu dereito a vivir nun estado aconfesional

10th Abril 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Todo o mundo entende e ve como normal que os alcaldes e alcaldesas deste país que non é confesionalmente católico, participen nos actos da Semana Santa, presidindo as procesións ou bendicindo ramos ou o que sexa. Quen di o alcalde di o exército ou a policía vestida con uniforme de gala, como se ve en tantos sitios.

Todo o mundo entende e ve como normal isto…pero non debería ser. E avanzaríase moito na construcción dunha sociedade respectuosa con todas as tradicións culturais e relixiosas se os representantes políticos se puxesen fóra da relixión para centrarse na política, ou sexa, no de todos e se fixese ver que o estado (a lei, a soberanía popular) non participa de ningunha clase de culto (isto debería incluir á familia real que claramente “oficia” varias veces ao ano, aos “funerais” de estado, que deberían sustituírse por homenaxes cidadás…etc). Porque o normal, ademais, non é ser católico. O normal é ser cidadán. E non me parece mal que haxa máis católicos que do resto, pero si que as cidades se volvan durante estes días “normalmente” nazarenas, por dicilo cunha imaxe gráfica.

A relixión non debe ocupar as rúas, nin os colexios (como pode existir aínda a asignatura -avaliable, puntuable- de relixión?; na escola non se pode ensinar unha fe que depende do único estado europeo -o Vaticano- onde a muller sigue discriminada por lei, non se pode aprenderlles á cativada unha fe que di que as normas de Deus son máis importantes, poño por caso, que o que decida un Parlamento se a lei  humana vai contra “a divina”; sen embargo, o que se cargaron, que curioso, foi Educación para a Cidadanía que defendía outra clase de valores: feminismo, igualdade, solidariedade).

Unha maneira de escenificar a normalidade esperable no século XXI sería que os representantes políticos estivesen de todo fóra destas actividades que non deben figurar na súa axenda (se logo queren ir á Igrexa, como persoas privadas, que vaian). Mais non é así, e todos lembramos as broncas que se lle botou a certos alcaldes por non ir a actos na Catedral ou cousas polo estilo a ler un discurso para que o Santo que tocase “intercedese” polo que fose.

Quen di o da Semana Santa di que os ministros e ministras sigan xurando ou prometendo o seu cargo cunha cruz diante, que a Igrexa non pague o Imposto de Bens Inmobles en moitos sitios, e mil etcéteras que están no pensamento de todos e de todas.

Reclamo o meu dereito a, de verdade, vivir nun estado aconfesional.

 

Ha de ser un chiste.

30th Marzo 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Que Cassandra Vera sexa condenada a un ano de cárcere por facer un chiste, ou mil, sobre Carrero Blanco, non pode ser certo. Ha de ser un chiste.

Que o concelleiro de Culturas de A Coruña, José Manuel Sande, estea imputado polo cartel de entroido (de entroido!!!) no que o Papa vai borracho conducindo, non pode ser certo. Ha de ser un chiste.

Que o rapaz da gala esa de Drag Queens canario estea sendo investigado pola fiscalía por sacar no seu espectáculo de entroido (de entroido!!!) referencias á relixión católica non pode ser certo. Ha de ser un chiste.

Porque se estamos no século XXI, nunha democracia avanzada, estas cousas non pasan. Seguro que non. Ha de ser un chiste.

Porque a censura era na época de Franco. Agora non hai, claro. Seguro que non. Ha de ser un chiste.

É facebook un medio de comunicación?

23rd Marzo 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Está aberto un debate, coido que de complexa solución, para responder á pregunta de se Facebook (e por extensión o resto das redes sociais máis usadas, coma Twitter, Instagram ou Youtube) debe ser considerado ou non un medio de comunicación como pode ser un xornal, unha emisora de radio ou unha canle de televisión. Resolver esta cuestión nun sentido ou noutro non é asunto menor, pois da resposta depende o  nivel de responsabilidade que lle pidamos á rede social diante da publicación de determinadas “informacións” que claramente non sexan certas.

Sobre todo nos Estados Unidos, onde a tradición do debate sobre os límites da información e a responsabilidade dos medios (no fondo da cuestión está o da Libedade de Expresión, hoxe tan ameazada), é forte, mantense con forza que si, que Facebook é un medio de comunicación con total claridade e, polo tanto, que ten que establecer mecanismos para controlar o que os usuarios publican para evitar a aparición de noticias falsas (ou comentarios, ou fotografías), de carácter violento, que inciten ao odio, etc. Nesta era da “posverdade”  no que importan máis as emocións que xenera unha “noticia” que a veracidade da mesma, o universo dos “likes” compulsivos que xenera a rede social fan que, na procura deses “gústame” e no peor dos casos, na procura de adeptos a tal ou taloutra causa, teñamos que estar moi alertas a todo o que os usuarios publican polos efectos perniciosos que poidan xerar.

Por outra banda, están os que din que primeiro de todo debe primar a liberdade dos usuarios para publicar o que queiran, sexa o que sexa e que, como a fin de contas un decide a quen sigue e a quen non, que daquela a responsabilidade final é do, digamos, lector desa información, sexa ou non información ou sexa propaganda, ideoloxía ou, directamente, difamación iso que un “voluntariamente” decide “consumir”.

Eu teño claro que si que o é, un medio de comunicación e que, xa que logo, a rede é responsable de moito do lixo que circula por ela. E non teño dúbidas de que esixirlles máis control sobre este tipo de “informacións” non vai  mermar o noso nivel de liberdade como usuarios e usarias da mesma.

O 82 % DOS NENOS E NENAS DE GALICIA NON APRENDEN A FALAR EN GALEGO

2nd Marzo 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Cando a semana pasada celebramos o Día da Lingua Materna coñecemos algúns datos abraiantes como que só o 18 % dos nenos e nenas DE GALICIA aprenden a falar en galego ou, dito doutra maneira, que o 82 % das nenas e nenas DE GALICIA (non de Australia ou de León, poño por caso) medran EN GALICIA e non aprenden a falar ben en galego.

Os datos veñen dunha fonte tan pouco sospeitosa como é o Instituto Galego de Estatística e que sinala nun estudo recente que áreas como as de A Coruña e Vigo, é dicir, onde se concentra a meirande parte da poboación galega, presentan cifras de galegofalantes inferiores ao 20 %.

Se alguén é quen de dicirme que isto non é unha traxedia, pois iso, ánimo e que mo explique.

Fecernos oír: investir máis en cultura

1st Marzo 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

Montar un autobús só para insultar, para culpabilizar, para ferir a un colectivo, xa é miserable, indecente e propio de malas persoas. Non de persoas trabucadas ou fanalitazas ou non sei que. É de malas persoas. De mala xente. Defender as túas ideas, incluso con vehemencia, pode ter un pase. Pero iniciar accións para afundir, amolar, facer dano e esnaquizar, iso é de mala xente. Punto pelota.

Dito isto, cómpre salientar que o autobús de Hazte Oír só é unha manifestación máis da fornada violenta de extremismo ultradereitoso que estamos a aturar en Europa e na cultura occidental en xeral. Trump en Estados Unidos. Os nazis (nada de “neonazis”, son os de sempre) acadando cada vez máis cotas de poder nunha Europa que sigue tan feliz ollando para outra parte. Os tribunais españois mantendo o mausoleo de homenaxe a Franco no Valle dos Caídos (onte botaron abaixo a petición de Garzón para que se clausurase e se convertise noutra cousa máis lóxica, aplicando esa Lei da Memoria Histórica que o PP ten paralizada porque claro, é meterse cos seus avós)…

Fronte disto, é urxente que a Unión Europea, que ten un problema do 15 (e sempre o digo, o problema non é a inmigración ilegal; o problema é a intolerancia), debe apoiar máis á cultura, á educación, á edición, á música. En defintiva, á beleza e a todo iso que nos volve máis sensibles, tolerantes e, en resumo, humanos.

Porque veñen os bárbaros. E veñen para acabar con todo.

Pido respecto!

28th Febreiro 2017 by franciscocastro Non hai comentarios

O título deste artigo é unha provocación, si.

Mais tamén a diagnose dunha situación inxusta.

Porque á literatura infantil e xuvenil, aos escritores e escritoras para os máis pequenos e pequenas, non se lles respecta. Case que ninguén o fai. Son moitos os que miran para eles con superioridade, case que perdoándolles a vida, como se non fosen escritoras e escritores “de verdade”, como se o seu labor fose de segunda división ou algo culturalmente inferior.

É así aínda que non nos guste. En xeral, o respecto dos, ímolos chamar, “intelectuais”, de boa parte da crítica literaria, dos medios de comunicación, etc, pola LIX, é tirando a pouca, escasa e, en moitas ocasións, condescendente. Moitas autoras e autores de Infantil e Xuvenil teñen que aturar decote preguntas na liña de que “cando van escribir para adultos”, como se escribir para xente grande fose “facer literatura” e o demais fose mero entretemento ou algo doado de facer. E diso nada: Peter Pan, Alicia, A Illa do Tesouro, O Principiño, A Historia Interminable, Pinoccio, Memorias dun neno labrego…por só poñer uns poucos exemplos de grandes clásicos da Literatura Infantoxuvenil son mostras de grande calidade literaria. Mais este tipo de arroutadas hainas que soportar seguido: a ver, neniña, neniño, cando vas medrar e escribir “de verdade”? Ese prexuizo téñeno tamén, por suposto, moitos escritores e escritoras “para maiores” e, sen dúbida, tamén moitos profesionais da edición.

Non hai respecto intelectual, en xeral, polas producións literarias (e consecuentemente polas autoras e autores) para este chanzo de idade.

Non o  hai porque son invisibles en xeral, por exemplo, nos suplementos literarios dos xornais, nos poucos programas de libros da televisión, nas radios que falan de cultura. Reséñanse, en xeral, digo, hai excepcións, só libros “adultos” e desdéñase, curiosamente, o que máis se le, que son os libros para pequenas e pequenos. Ou ben non se fala deles ou faise case que en plan anecdótico. E iso é algo ilóxico porque se un medio de comunicación pretende facerse eco do que pasa na realidade, habería que entender que a LIX ten moita máis presenza real que a que eles imaxinan. E non estou a tirarme da moto. Os datos son os datos e, nas circunstancias dificilísimas que está a vivir o sector editorial nos últimos anos, o único segmento que medra claramente é o da LIX: case un 5 % en 2014 e máis dun 12 % en 2015. Ou dito doutra maneira: a venda de libros para os máis  novos sustenta, en boa medida, a industria editorial occidental. Véndense os libros e, loxicamente, lense. Mais que a produción para adultas e adultos. E por suposto máis que o ensaio ou a poesía (e estes dous xéneros gozan de moita máis forza comunicativa, sendo minoritarios -e non deberían de selo- que a LIX).

Non hai respecto, tampouco, nuns plans de estudos que seguen falando da importancia da lectura pero que, na práctica, continúan centrándose na memorización e na consecución de obxectivos académicos de dubidosa permanencia na cabeciña logo de feito o exame.

Non hai respecto cando se eliminan ou minimizan ata a delgadez supina as dotacións para as bibliotecas que, como todos e todas entendemos, necesitan fornecer de bos títulos á sección de Infantil e Xuvenil.

Pido respecto para a LIX, e para as profesoras e profesores que son conscientes do importante que é e que a traballan co seu alumnado como é debido.

Pido respecto para quen crea, de verdade, lectoras e lectores.