Decembro e eu

1st Decembro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

1972

Chegou decembro.

Decembro é inevitablemente para min unha cor brillante, unha festa de fogos artificiais na miña retina, aqueles mesmos das fotografías dos calendarios que empecei a xuntar de pequeno e  que cheguei a ter por centos nunha caixa de zapatos que se foi desmembrando igual que ían caendo as capas do  neno que daquela era. Era chegar decembro e aparecer os calendarios por todas partes. Sei que remataba o ano porque a miña colección medraba de súpeto.

Coleccioneinos durante anos ata que algún día aparvado da adolescencia decidín tiralos, como as caixas das canicas, os álbumes completos de fútbol, ou todos aqueles tebeos que merquei na Lechería Concha do barrio. “Feliz 1972”, dicía un deles sobreimpreso por riba dunha imaxe do portal de Belén. É do primeiro ano do que teño memoria. E só tiña sete anos.

Sempre tiven moita conciencia do paso do tempo. Da mortalidade. De que un día non vou estar.

Por iso decembro na cabeza.

Igual escribo por iso, por ser así, hiperbólico para todo.

Cada decembro resucítanme certas esperanzas. E digo en serio iso de que co cambio de ano todo será mellor. Fago revisión do vivido.  E manteño ese costume agora que teño canas na barba e algún roto importante no corazón.

Decembro. Fago memoria. Do que foi. Do que ten que ser. Baixo á cova. Instálome aí. Hai un dragón, unha rata de gadoupas afiadas que quere acariñarme para que saia ao exterior sendo eu  máis eu. Sempre é así. E sempre hai luz fóra da cova. Certa presbicia cardíaca impídeme ás veces decatarme de que estou rodeado de luz. E que cando non a hai aínda conservo a capacidade de fabricala.

Decembro. Remata este ano que non foi  malo. Crucei baches e peguei algunha hostia que ainda abaneo só de lembrala. Pero sigo en pé.

Decembro.

Un máis.

Dende o tempo de Rosalía de Castro nada mudou

24th Novembro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

rosalia_castro

Leo hoxe no Sermos Galiza que hai hoxe 155 anos que Rosalía de Castro publicou o seu primeiro texto en galego. Foi no número 47 de “El museo universal”, daquela, a máis importante revista ilustrada da súa época. O máis impresionante deste feito, ademais do feito de que fose en galego, iniciando así o noso Rexurdimento, é que é unha primeira versión do que logo será o “Adiós, ríos/adiós fontes” cunha estrofa que logo, cando se editou en libro, suprimiu, segundo sinalan algúns expertos coma Francisco Rodríguez, pola censura.

Concretamente, eses versos din así:

Por xiadas, por calores
desde qu´amañece ó día
dou á terra os meus sudores
mais canto esa terra cría
todo… todo é dos señores. 

Todo é dos señores….mais actual non pode ser. Señores como poderosos e señores como homes. En plena crise, gañando máis os que xa máis teñen. Hoxe en día, concentrando máis poder e máis riquezas. Ou se queredes, os pobres, cada vez máis pobres.

Sempre digo que Rosalía de Castro escribiu para a súa época e tamén para a nosa. E, polo que se adiviña no futuro, tamén para as épocas que virán. Por iso a súa obra é clásica e inmorrente.

Eu tampouco faría o minuto de silencio

23rd Novembro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

barbera

Vaia por diante, para que ninguén pense parvadas, que sinto moito a morte de Rita Barberá. Non lle desexaba ningún mal. De feito, non lle desexo ningún  mal a ninguén así estea nas antípodas de min, do que eu penso ou do que eu son. A ninguén. Nin ao ser máis desprezable do mundo se o coñecese.

Hai revolta nas redes porque algúns deputados decidiron non facer o minuto de silencio e saír do Congreso cando tal cousa se planteou.

Eu tería saído tamén.

Os símbolos son moi importantes. E gardar silencio por unha morte, é un símbolo importante. Cando se garda un minuto de silenzo é porque se entende que hai unha perda grande e que hai que homenaxear a alguén que fixo un ben ou, cando menos, que non fixo moito mal, con ese silenzo, con ese recordo sentido. Mais non parece o caso. Insisto: lamento a súa morte. Moito. E non é impostura. Creo que era importante que morrese de velliña logo de “cantar” todo o que tiña que contarlle ao xuíz e xa non vai poder dicir. Que morrerse de vella e cunha vida plena. Dígoo sinceramente porque desexo iso para todas e para todos. Mais insisto: cómpre entender os símbolos.

Aínda non vin ao PP solicitar un minuto de silenzo polas mulleres mortas a mans do machismo. Ou polas vítimas do franquismo que eles siguen sen condear. Por poñer dous exemplos. É máis, estou certo de que nin sequera se lles pasa pola cabeza.

Os símbolos son importantes. O templo da democracia (por dicilo en cursi), que é o Parlamento, ten que gardar un minuto de silenzo por miles de persoas que o merecen. Creo que este non era o caso.

O ministro de cultura e Leonard Cohen, bailando pegados

14th Novembro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

vigo

O ministro de Cultura, o outro día, meteu a zoca cando dixo que lamentaba o pasamento de Leonard Cohen ao engadir que con el bailaran moitas xeracións de españois. Igual estaba confundíndoo con Sergio Dalma. Ou quen sabe con quen. Dixo iso e non pasou nada. Que ía pasar. Quizais pasaría se dixese que Nadal vai facer un gran papel no Madrid ou que Gasol ten moitas posibilidades en gañar este ano en Moto GP.

Dende logo que para ser ministro de algo non hai que ser necesariamente especialista dese algo. Din que hai que ser un bo xestor. Será así e por iso, seica, eu podo dirixir o ministerio de Sanidade sen ser médico nin enfermeiro ou nada relacionado coa saúde con tal de que saiba xestionar ben. E non che digo que non. E eu podo ser ministro de Defensa (Deus me libre!) e non ter feito, como é o caso, a mili, pois me declarei Obxector de Conciencia yamuchahonra.

Sen embargo, dubido que un poida ser ministro de Cultura sen ser unha persoa lectora, consumidora de música, de cine, de teatro… unha persoa culta e, sobre todo, cultivada. Imaxino que Íñigo Méndez de Vigo o é, non teño por que pensar o contrario. Mais, en todo caso, na súa estrea estivo ben pouco afortunado.

Todo isto, ademais, nun intre no que hai un gran debate aberto sobre a necesidade, ou non, dun Ministerio de Cultura. Eu digo que si. E que, ademais, se lle ten que dar a unha muller ou un home compententes. E vai en serio. Porque por ser, ata, no seu día, foron ministros de cultura Mariano Rajoy e Esperanza Aguirre…

A dor de todos debería ser a miña dor

7th Novembro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

prague-1274778_960_720

Durante os meus estudos de Filosofía houbo dous libros que lin moito máis que os outros. Por unha banda, o “Tractatus logico-philosophicus” de Ludwig Wittgenstein e, por outra “El existencialismo es un humanismo”, de Jean-Paul Sartre. Neste último hai unha idea poderosa, do libro e de todo o pensamento que desenvolveron tanto el coma Simone de Beauvoir, que é esa de que un non pode ser feliz de todo se sabe que hai unha humanidade, ou unha parte dela, instalada na infelicidade, ou que eu non podo pensar que a miña sociedade é igualitaria e residente no progreso, se outras son escravas e padecen a inxustiza e a desesperación.

A idea é poderosa e resúmese nalgo así como que a humanidade é un todo. Non son eu só. Somos todos e todo o que acontece me afecta ou, cando menos, que todo canto acontece deberíame de afectar.

Coido, como digo, que é unha idea poderosa que cómpre non desprezar. Unha idea para globalizar. Para facela de todos e repetila coma un mantra. Por enriba de constitucións, de credos relixiosos e de calquera dogma. Unha idea na que profundar socialmente. E repetirmos, para non esquecer nunca, que unha sociedade onde as mulleres son asasinadas por un sistema machista violento non é unha sociedade digna; que un planeta que constrúe o seu benestar a partir  da explotación dunha metade sobre da outra non é unha sociadade onde se viva ben; que unha democracia que se cre aillada da falta de democracia imperante en boa parte do mundo non é unha verdadeira democracia…e así con todo.

A vida só é humana se todos os humanos gozamos en igualdade e plenitude da vida.

Habería que non esquecer isto.

Leo, escoito, e vivo.

3rd Novembro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

libros-infantiles-cuentos-3-5-anos

Cando volvo ler “Alicia no país das marabillas” volvo ser o neno aquel que era capaz de perseguir unha lebre que é incrible non porque fale, senón porque leva sombreiro. Aínda ando na súa procura.

Cando volvo ler “A volta ao mundo en 80 días” volvo ser o neno aquel que se estremecía preocupado porque Phileas Fogg non ía ser quen de conseguilo. Aínda hoxe tremo triste por se non o logra, malia saber que si e perdón polo spoiler.

Cando volvo ler a Mafalda, agora xa coa miña pequena, volvo ser o neno aquel que se esmendrellaba por aquelas ocorrencias tan cheas de verdade.

Cando volvo ler “A illa do tesouro”, volvo ser o neno fabulador que quería fabular fábulas fabulosas. Aínda ando detrás da fórmula máxica que Stevenson sabía e que eu aínda non atopei.

Cando volvo escoitar o acorde inicial de “A hard day’s night”  volvo ser o neno aquel que quería ser músico, un beatle, concretamente. Aínda é o meu desexo máis importante.

Leo, escoito e vivo. E sempre estou onde quero estar.

“Lo verdaderamente importante vive en los libros”

31st Outubro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Entrevista en El Correo Vasco co gallo do lanzamento de TIENES HASTA LAS 10.

Podes lela aquí.

É posible unha industria de contidos dixitais en Galicia?

26th Outubro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios
Internet and electronic online news

Internet and electronic online news

O vindeiro venres participarei nunha Mesa Redonda, baixo o título É POSIBLE UNHA INDUSTRIA DE CONTIDOS DIXITAIS EN GALICIA?, en Pontevedra, ás 17.30, na Facultade de Ciencias Sociais e da Comunicación, como membro da Asociación Galega de Editoras, dentro das xornadas do IV Congreso Internacional de Videoxogos e Educación. A actividade poderá seguirse en directo dende aquí.

A cuestión é de primeira magnitude porque estamos, levamos moito tempo de feito xa, nun cambio de paradigma en todo o que ten que ver coa industria cultural. Tamén na editorial, por suposto. Un cambio de paradigma que é crucial que entendamos como editores e editoras, como profesionais da cultura, se queremos seguir tendo algunha clase de futuro. Entendelo sen poñerlle barreiras. Entendelo asumindo que é un proceso imparable e, xa que logo, que temos que afrontalo. Xa sabemos o que lle pasou ao audiovisual. Agora, como editores e editoras, temos que enfrontarnos ao fenómeno con máis intelixencia. Desbotando preconceptos (como por exemplo iso de que toda a literatura que cirucula pola rede é mala ou de baixa calidade) e sendo valentes.

Porque hai moito partido que xogar.

Porque, malia que a irrupción do dixital é imparable, tamén é certo que non o fixo, dentro do mundo da edición (falo en termos de negocio) coa forza prognosticada hai anos polos que o especialista Christian Rudder chama no seu libro recente “Dataclismo” (Editorial Aguilar) “evanxelistas tecnolóxicos”. A día de hoxe, o volume de negocio que representa o libro dixital no conxunto do estado e en Galicia é bastante anecdótico por non dicir marxinal (de feito, como lembraba un recente informe do Consello da Cultura Galega publicado hai un par de semanas, a edición noutros soportes distintos do papel baixou 5 puntos porcentuais durante o último ano). Outra cousa é o que a moitas e moitos gustaría. Mais é importante non mesturar realidade e desexos.

A forza do libro de papel é aínda crucial e segue a ser o vehículo de expresión de contidos culturais prevalecente en toda a cultura occidental. Así pois, o Dixital, tomado así como un universo conglomerado de moitas manifestacións, ten cada vez máis influenza, iso é innegable, mais aínda non acabou de callar como se imaxinaba en termos de “industria”.

Os motivos son moitos. sendo un non pequeno o feito de que aínda non funciona en termos económicos. E non sabemos se vai funcionar algún día. E se falamos de industria, estamos a falar de economía e de valor e de mercado e de retorno e de investimentos lóxicos que recollen beneficios, etc, e iso, a día de hoxe, aínda non se produciu nun volume o suficientemente considerable como para que poidamos falar de industria con I grande.

De todas estas cousas falaremos nesa mesa e comentarei o que, segundo o meu criterio, cómpre facer para tentarmos unha industria de contidos dixitais no noso país.

Estás convidado/a a vir ou, senón, a seguilo a través da rede.

 

 

Bibliotecas sen recursos

24th Outubro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

library-657112_960_720

Hoxe é o Día da Biblioteca e a rede e os medios de comunicación tradicionais énchense de mensaxes que nos lembran o seu labor e a súa importancia. Sobre iso, dende logo, nada temos que engadir. Só sumarnos ás mensaxes colectivas de amor a estes recintos sen os que, dende logo, algúns non seriamos quen somos. E aproveitamos para lembrar, claro que si, que as bibliotecas son algo necesario. Non un luxo nin unha excentricidade. Son necesarias. Porque unha sociedade necesita, para ser civilizada, deses espazos de liberdade, creatividade e encontro sociocominutario que son as bibliotecas.

Hoxe quero lembrar que as bibliotecas precisan recursos económicos para poder funcionar. E que a administración (central e galega) coa escusa da crise, reducen a aportación económica (ollo, á que están obrigadas, son os nosos impostos) practicamente a cero (si, como ledes, algún ano foi CERO céntimos de euro o que se dedicou á adquisición de novidades).

Dende o comezo da crise, a redución orzamentaria para as bibliotecas públicas anda polo 40 por cento, o cal é unha barbaridade. Case a metade. Polo que se refire (falo sempre de datos a nivel de toda España) á adquisición de novidades, o recorte chega aproximadamente á metade do que se gastaba. E, no referente ás plantillas, un de cada cinco profesionais das bibliotecas públicas perdeu o seu posto de traballo.

Daquela: bibliotecas sen recursos, sen persoal e sen novidades.

E, malia isto, elas e eles siguen adiante. Organizando moreas de actividades para traer aos máis pequenos á biblioteca, experimentando con novos formatos para que a xente moza siga acudindo, e seleccionando para nós, os adultos e adultas, moreas de posibilidades de lecturas segundo os nosos gustos. A situación é dura. Pero siguen. Quizais, e iso é unha sorte enorme para nós, porque hai poucos traballos onde os profesionais sexan máis vocacionais e, xa que logo, entregados como son as bibliotecarias e os bibliotecarios.

Elas e eles, coma ti, coma min, aman os libros e a lectura.

Por iso somos tan afortunados. Tanto.

Kerouac. O torrente. A literatura

21st Outubro 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

kerouac_by_palumbo_2

Hoxe conmemoramos 47 anos do pasamento de Kerouac. Da súa obra quedo, máis que co famoso “No camiño”, con “A vaidade dos Duluoz”, impresionante crónica da súa familia, da súa aprendizaxe vital (incluído o seu pasado como exitoso xogador de fútbol americano na universidade) e, sobre todo, do descobrimento da literatura que se convirte na luz da súa vida, no norte e no seu proxecto existencial.

Foi un autor dos que xa case que non quedan. Un escritor pendente, cunha coherencia abraiante, da súa obra e nada do mercado. Consciente do que quería contar e nada centrado en modas, en tendencias nin nada diso que lle preocupa a moita xente que escribe hoxe en día e que confunde escribir con vender, construir historias con acertar cos gustos do público, publicar con entrar en listas de éxitos. Sabía que nada vale máis que un verso ben construído, unha frase que estremeza, un parágrafo que nos rompa pola metade.

Coma escritor quero iso.

Vanidad de los Duluoz.indd