Matar de novo ás 13 Rosas

5th Agosto 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

13-Rosas-fusilamiento-franquismo

Hoxe cúmprense 77 anos do asasinato (non digades “execución”, como se fose o cumprimento dunha lei, foi un asasinato covarde) das coñecidas como  As 13 Rosas, aquelas mulleres que por defender a liberdade, a xustiza e a democracia, pagaron coa súa vida, curta, esa actitude decente. Non as mataron por criminais ou perigosas antisociais. Matáronas por decentes. Por ser republicanas e mulleres.

As redes sociais lémbrannos a brutalidade daquel feito espantoso coma tantos outros que naqueles días salvaxes, e nas décadas que seguiron, se cometeron.

O que quero sinalar hoxe aquí é que, 77 anos despois, non é unha parvada pensar que lles podería volver a pasar o mesmo. Nas mesmas redes sociais, nomeadamente no twitter, no que se fala disto, hai outras voces que protestan pedindo “que se peche dunha vez o da guerra”, que se “deixe de dar a paliza coa represión franquista” ou exclamando que brutalidades houbo polos dous bandos (cousa que non é de todo certa), ou que coa democracia todo isto xa está superado (o cal si que é unha brutal e interesada mentira). E non é así.  Curiosamente, os que se expresan dun xeito crítico hoxe nas redes con esta lembranza, son, inevitablemente, afíns ao partido que sigue sen condear o franquismo e que deixou sen un peso de orzamento á Lei de Memoria Histórica. Rajoy e Rivera téñeno dito moitas veces, que non hai que “remover nas feridas” e que “hai que deixar aos mortos en paz”. Por suposto: unha boa maneira é sacándoos das fosas comúns.

Hai tanta violencia no ambiente, tanto afán revanchista (os franquistas nostálxicos), tanta mala hostia solta, que as 13 Rosas, de vivir hoxe, serían fusiladas de novo. Non sei se cun asasinato. Igual non deixándolles traballar, promovendo a súa marxinación ou quitándolles a voz como fose. Eran mulleres. Eran republicanas. Eran ceibas. Para moitas e sobre todo para moitos, eses tres argumentos ben merecen a exclusión e o afastamento. Para que apodrezan as rosas.

Sobre o prezo dos libros

3rd Agosto 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Prezo

Crédeme: os libros non son caros. Mercar un libro é mercar ocio e coñecemento para moito tempo. Ás veces, ocio e coñecemento para varias xeracións. Merco os meus libros e sei que outros despois de min, os meus fillos queridos, gozarán tamén da súa lectura e preguntaranse: por que meu pai suliñaría esta frase. Dialogarán comigo cando eu xa non estea. Como fan os lectores e lectoras. Que están a dialogar cos que escribimos. Sensibilidades que se atopan no espacio e tamén no tempo. Corazóns que se tocan. Non hai cartos que poida pagar iso. Ou que Simbad o Mariñeiro salga a navegar cando eu llo pida. Só abrindo o libro que teño na casa e que merquei hai tantísimos anos Simbad sae navegar. E podo volver a el. Volver aos libros que xa teño e volvelos ler. E volver gozar así dunha das drogas máis marabillosas que consumismos os que amamos os libros e que é, precisamente, o feito de ler. Porque os que somos lectores somos adictos ao pracer da lectura. Pero ollo, esta é unha adicción á que non se chega por casualidade. Se somos adictos á lectura é porque nalgún instante sublime da nosa infancia alguén nos introduciu nela. Mestres ( tan pouco valorados), bibliotecarios ( tan abandoados ), mediadores de todo tipo, coma os libreiros , e sobre todo, as familias, elo fundamental da que depende o noventa por cento do éxito de calquera campaña de lectura. En definitiva, se terminamos sendo gozosos adictos da lectura é porque o conxunto do sistema educativo confabulouse, por dicilo cunha fórmula xa célebre, para que leamos.

Máis sobre a Industria Cultural e Creativa

1st Agosto 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Creatividade

Hai uns días publiquei un artigo que titulei Falemos en serio de Cultura e Industria Cultural no que, entre outras cousas, demostraba con datos económicos concretos a importancia das empresas culturais en Europa e da industria cultural como xeradora de emprego e de beneficio económico. Escribino como unha petición de “respecto” para as traballadoras e traballadores da cultura e as empresas culturais que non só nos dán, pois iso, elementos culturais (cine, literatura, videoxogos…o que sexa) senón que ademais son un activo económico importantísimo.

Quixera, visto o interese con que se comentou o anterior, tanto nas redes como en comunicacións privadas, completar algo esa información que demostra que a industria cultural é un dos sectores máis produtivos da cultura occidental e que, xa que logo, merece (por iso falo de “respecto”) o apio das administracións e un coidado especial por parte dos gobernos (por aquí, xa sabedes, castígase co 21 por cento de IVE…).

Se no anterior post falaba das cifras a  nivel europeo, hoxe quero, simplemente, comentar que en España somos 625.000 traballadoras e traballadores nas empresas creativas segundo os datos que nos ofrece o informe ARDAN 2016, representando, as industrias culturais e creativas españolas, o 4.2 % do Produto Interior Bruto, ou, o que é o mesmo, QUE A SÚA IMPORTANCIA ECONÓMICA É SUPERIOR A SECTORES BÁSICOS COMO A AGRICULTURA OU A ENERXÍA.

Así que volvo ao que comentaba o outro día. Todos entendemos que cando Rajoy, ou Feijóo, ou quen toque, fala de que a Agricultura é importante para o país, ou que o Sector Enerxético é crucial, que leva máis razón ca un santo. É indubidable e non necesitamos que nos ofrezan datos para ter claro que a agricultura ou o mundo das empresas de enerxía son cruciais para o estado xeral económico dun país. Vale. Pois daquela, se o sector cultural, con datos na man, con cifras na man, supera eses indicadores, a que vén o maltrato sistemático dos que nos gobernan?

3000 persoas cazando Pokémon. 3000 persoas afogadas no Mediterráneo.

29th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

PicMonkey Collage

3000 persoas quedaron en Madrid para xogar xuntas a Pokemon Go e, como dicían os organizadores, así superar a marca mundial que tiña non sei que país oriental.

3000. Un mundo de xente. Marca mudial.

No que vai de ano, as ONGs estiman que afogaron no Mediterráneo (xa hai quen propón que lle mudemos o nome por Mare Mortum), 3000 persoas.

3000. Un mundo se xente. Marca mundial.

Adiviñade cal das dúas novas abriu un telexornal onte.

Alegación contra o amor convencional

29th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Amor.

Así titula a crítica literaria Patricia Penelas unha excelente crítica do meu Amor é unha palabra coma outra calquera e que publica no último libro da revista GRIAL.

Podédela ler aquí.

Gloria Fuertes, poeta

28th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Gloria-Fuertes

Hoxe fálase moito de Gloria Fuertes máis que polos 99 que cumpriría senón porque Google (e hai que aplaudilos) lle dedicou un doodle, xa sabedes, quen entre hoxe no buscador verá unha animación na que a poeta (non digades poetisa, por favor) aparece contándolle uns contos a unha cativada atenta.

Os meus recordos de Gloria Fuertes non diferirán moito dos que teredes a meirande parte dos que me ledes. Chegoume, como case que todo, pola televisión (xa expliquei mil veces que as miñas grandes influencias como creador non son literarias, senón a tele e o cine, e o rock e os tebeos). E iso mesmo xa é alucinante. Gloria Fuertes saía A DIARIO, na Televisión e durante a programación infantil. Como o ledes e lembrades. Todos os días, aquela señora contábanos, á hora da merenda, contos, lía poemas, ou falaba de calquera cousa marabillosa. Si, estades lendo ben: na programación televisiva.

Se hoxe a calquera directivo de televisión se lle di levar poesía ás nenas e nenos pode morrer esgazado polo ataque de risa que lle pode dar.

Debo confesar que sempre me amolou, moito, a condescendencia e superioridade coa que moita xente, sobre todo “intelectuais”, trataron a obra de Gloria Fuertes (isto pasa en todos os sistemas literarios: hai quen pon a feder un libro porque se vende…). Para min sempre foi unha poeta das grandes e reléndoa, cando o meu fillo maior era pequeno, atopei sabedoría literaria por un tubo e altura creativa indubidable.

De memoria, só me sei un poema de Gloria Fuertes que me aprendeu a miña amiga Fina Casalderrey e que explica moito mellor o mundo que mil analistas sesudos nas súas columnas estériles. Di así:

Yo como

Tú comes

El come

Nosotros comemos

Vosotros coméis

¡Ellos no!

125 millóns de mulleres mutiladas xenitalmente: E se fosen homes?

27th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Mutilación

Segundo a Organización Mundial da Saúde, na actualidade hai vivas no mundo arredor de 125 millóns de mulleres ás que se lles practicou a ablación de clítoris, ou sexa, a mutilación xenital feminina, fundamentalmente en África e Oriente Medio. Só en Mali, como a Cruz Vermella lembraba hai uns días, o 85 por cento das mulleres sufriron esta forma extrema de violencia. As consecuencias xinecolóxicas, obstétricas, psicosociais son de todas e todos coñecidas.

Como de todas e todos é coñecido o desleixo, o desinterese e o pasotismo, en xeral, do mundo occidental á hora de comprometerse na erradicación desta barbarie que atenta contra os dereitos humanos das persoas que padecen esta lacra. Xa sabedes, por aquí cazamos Pokémons.

Énchesenos a boca á hora de falar de globalización e de que todo o que pasa que nos afecta a todos. O que sucede é que, se o que pasa lle sucede ás mulleres, e ademais ás mulleres pobres, semella como que o compromiso do resto do planeta é menor. Pode soar radical. Pero a vida hai que tomala dun xeito radical, é dicir, indo ás raíces. E o certo é iso, que non lle damos a mesma importancia a todos os problemas. Onte un sacerdote foi degolado por islamistas en plena misa. Hai titulares e opinións pedindo protección para os curas. E hailla que dar, faltaría máis. Pero, quen protexe a esas nenas? Quen?

Quizais o problema é que, precisamente, no fondo non se percibe como un problema.

Igual se fosen homes alguén vería de bucar a solución…

 

E logo do 25 de xullo, e do 17 de maio, que? (Farto, moi farto)

26th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Apóstolo

Onte vimos, sobre todo nas redes sociais, imaxes e discursos e poemas e fotos e xa sabedes cantas cousas bonitas e sentidas e emocionantes, de amor á nosa terra.  Quero dicir: Á Nosa Terra. Incluso as primeiras páxinas dos xornais estaban en galego!!! Logo os abrías e xa estaban “normais”, ou sexa, en castelán, non fora ser que a alguén lle dese un ataque. Toda unha metáfora, iso das portadas en galego e o resto en castelán, de como se viven eses días. O 25 de xullo ou o 17 de maio. Días de maquillaxe, días nos que alguén se esforza en que todo pareza, precisamente, “normal”. Días de aparentar. É así de noxento: xa cumprimos estes dous días, non nos pidades máis. Ahí teneis unas letritas en gallego.

No persoal, cada vez levo peor o 25 de xullo e incluso o 17 de maio. E a cada día que pasa insisto máis no obvio: o importante non son eses dous días. Os que interesan son todos os demais, nos que de novo todo o que teña que ver co galego, coa lingua, coa patria ou matria ou fratria, se dilúe no limbo da inexistencia. De que me serve que #DiaDeGalicia fose Trending Topic se mañá os prexuízos sobre todo o noso van seguir? Tamén foi TT o dos Pokemons. Esa parvada. De que me serve que onte, ou o Día das Letras a publicidade institucional me lembre o moitísimo que nos queremos os uns aos outros, o lindiña e curriña que é a miña xente e a miña terra e o marisco e as praias e ailaleo e ailalalo, se logo, no día a día, a ninguén lle importa facer absolutamente nada?

A realidade é a que é: dende hai anos estamos por debaixo do 50 por cento de falantes en galego, cada día galegas e galegos emigran para buscar traballo fóra, os nosos soldos están non precisamente arriba se nos comparamos co resto do estado…

Continúo?

Para que.

O 25 de xullo está moi ben. O 17 de maio, nin vos conto. Pero, e o resto do ano? Que facemos o resto do ano?

No persoal, o meu estado é farto. Por completo.

Donald Trump e a Chaqueta Metálica

20th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios


 

Onte vin unha película que desexaba ver dende hai anos e que nunca puidera. Esa marabilla de Kubrick titulada “A chaqueta metálica”. Vina e marchei a durmir desacougado.

Entre outras moitas cousas, fala do mundo dos Marines, xa sabedes, eses soldados de elite, absolutas máquinas de matar de corazón de pedra, que “polo seu país”, como se di na película “se comen los huevos y piden una segunda ración”. Ademais da reflexión sobre o absurdo da guerra, sobre o descoñecemento do motivo real polo que os soldados estaban en Vietnam, o certo é que a película, que pretende ter un certo aire documental sobre o que foi aquel conflito bélico, descaouga porque explica o que hai dentro da cabeza deses soldados e de boa parte do pobo estadounidense….e da cabeza de Donald Trump, dende onte, candidato oficial do Partido Republicano á Casa Branca e que, dende logo, pode ser o vindeiro presidente dos Estados Unidos. Non é ningunha parvada pensalo. E se tivese ocasión de influír nos votantes dese país, diríalles que o pensen ben, que non lle voten e que sexan conscientes de que pode non haber unha volta atrás. Literalmente. Pode non haber unha volta atrás se lle dán o poder a este individuo.

As barbaridades que se escoitan na película de Kubrick, ambientada na realidade de hai 50 anos, son as que saen pola boca sinistra deste señor que non se molesta en disimular quen é en verdade: un ser racista, xenófobo, machista e, sobre todo, superficial. Vende o seu discurso, e con éxito, usando argumentos patrióticos do máis simple e que se reducen basicamente ao mesmo de sempre: menos mal que Estados Unidos garante a liberdade no mundo,  hai que lle facer a guerra aos comunistas (ou islámicos, aí non distinguen iso de islamistas), os estranxeiros deberían irse á súa casa, etc.

A ultradereita está gañando posicións en Europa e este señor pode ser o presidente do país máis potente do mundo. Como escenario é estarrecedor. E, aínda que non o creades, unha cousa ten moito que ver coa outra.

Falemos en serio de Cultura e de Industria Cultural

18th Xullo 2016 by franciscocastro Non hai comentarios

Libro

Falemos en serio de cultura, de industria cultural, do peso que a cultura ten na realidade europea, española, galega, e daquela falemos pedindo respecto. Porque moitas veces pénsase que isto da cultura, os traballos relacionados con eles, a industria cultural (editoriais, cine, artes escénicas, etc.) é algo menor e sen importancia real no conxunto global da sociedade, así que tanto ten negarlle axudas, poñerlle o IVE polas nubes ou non despeitearse se pecha unha librería, unha editorial, unha produtora de cine. Tanto ten. Iso é cousa de catro parvos. E non, xa veredes que non.

E como digo que imos falar en serio o que imos facer é falar de números, de economía e de datos concretos. A ver se así os que nos malgobernan a nivel autonómico, estatal e europeo, entenden algo.

Os datos que vou ofrecer aquí están tirados dun informe de hai un ano (decembro de 2014, non hai grandes cambios dende daquela) da prestixiosa consultora Ernst & Young, moi pouco sospeitosa, por certo, de estar entregada á horda de críticos esquerdosos cos que polo xeral moita xente relaciona, así sen máis, ás persoas que traballamos, profesionalmente, cobrando unha nómina a fin de mes, na cultura.

E velaí van, para a nosa e vosa reflexión.

Lendo o informe resulta que:

-A cultura é o terceiro sector con MÁIS EMPREGO DIRECTO en Europa.

-Que hai máis postos de traballo dependentes das industrias creativas QUE DAS TELECO.

-Que 7 MILLÓNS DE POSTOS DE TRABALLO ( o 3,3% do mercado laboral europeo) dependen directamente da industria cultural e creativa.

-Que dende o inicio da crise, en 2008, o sector (libro, música, artes visuais, cine, medios de comunicación, publicidade, arquitectura, videoxogos…) seguiu creando postos de traballo, CUN CRECEMENTO ANUAL DO 0,7 % mentres caían todos os demais sectores.

-Que a industria cultural ESTÁ POR DIANTE EN POSTOS DE TRABALLO DA METALURXIA E SIDERURXIA, O SECTOR ALIMENTARIO E BEBIDAS, AUTOMÓVILES, INDUSTRIA QUÍMICA E TELECOMUNICACIÓNS.

-Que o sector en Europa FACTURA 536.000 MILLÓNS DE EUROS AO ANO.

Podería seguir debullando o informe pero coido que xa é dabondo para termos claro que a industria cultural existe (outra cousa é a forza de cada industria cultural en cada páis-comunidade lingüística concreta) e que é moi importante, que ten un peso específico económico máis que relevante e que, polo tanto, ningún goberno pode lexislar sen ter presente esa realidade laboral, económica e produtiva concreta. E, por suposto, que ningún goberno pode actuar na súa contra. Non entenderiamos un executivo que loitase contra o medre e sostemento da industria automovilística, por exemplo. Máis ben todo o contrario. Entendemos que haxa axudas, planes específicos para o seu desenvolvemento e apoio constante. Pois outro tanto acontece coa cultura. Ou debería acontecer.

Aínda que teño a sensación de que non acontece…