O can de Alcibíades

28th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

PicMonkey Collage

Na época clásica grega, época de esplendor político, houbo un gobernante, Alcibíades, que un día que tiña que comparecer diante da Asemblea que ía pedirlle contas pola sua pésima xestión, ao subir ao estrado amosoulle ao pobo o seu can. Todos quedaron marabillados vendo aquel can tan fabuloso e lindo. Logo, colleu un coitelo e, diante de todos, curtoulle a cola, con gran escándalo da audiencia que empezou a falar sobre a cola do can, sobre por que o gobernante fixera iso coa cola do can, que cal sería o obxectivo de tal comportamento e a que viña iso de curtarlle a cola ao can.

Ao baixar do estrado, Alcibíades díxolle a un dos seus membros no goberno que mentres que o pobo falase da cola do can, non ían preocuparse da súa mala xestión.

E rematou a Asemblea.

Hoxe, siguen despistándonos con colas de can. E así non falamos do importante.

 

Auschwiz, 70 anos despois sigue aberto

27th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

Auschwitz

Cúmprense 70 anos da liberación do campo de exterminio de Auschwiz (non hai que dicirlle de concentración, nunca o foron, sempre estiveron pensados para exterminar seres humanos). E sete décadas despois daquel espanto no que morreron, só nese campo, xa sabedes que había moitos máis, 1.1 millóns de persoas hai quen sigue negando o Holocausto e, peor e como dicía onte, hai quen sigue apoiando o pensamento nazi. O caso máis actual é Grecia, con ese Amencer Dourado (máis ben tirando a escuro) como terceira forza política, pero tamén en Francia, coa señora Le Pen falando de prohibir a entrada de estranxeiros en Francia ou a propia Inglaterra que nas últimas europeas viu medrar a forza nazi (os británicos foron o pobo máis machacado dende o punto de vista bélico polos nazis na Segunda Guerra Mundial).

A pesar de que cando se descobriron os campos de exterminio as Nacións Unidas pareceron reaccionar elaborando a Declaración Universal de Dereitos Humanos e sinalando que a partir dese intre as nacións do mundo actuarían xuntas para evitar toda clase de violencia contra os diferentes fose cal fose a causa que motivaba tal persecución, o certo é que o fracaso é global. Os nazis siguen por aí. As mulleres, discriminadas en boa parte do planeta. Nenos obrigados a ir á guerra. Persoas escravizadas e sen dereitos de ningunha clase, cuxas vidas valen menos que nada.

Setenta anos despois, involucionamos.

O que importa dos resultados en Grecia

26th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

AMANECER DORADO

O que realmente importa do resultado electoral grego non é a ilusión que a algúns nos produce a vitoria contundente de Syriza.

O dato ao que hai que atender é a esa subida do partido neonazi, que é xa a terceira forza política.

En pleno século XXI a besta anda solta por Europa.

E, coma sempre, coido que todos ollando para outra parte. E non deberiamos. A historia demóstranos que non deberiamos.

Necesitamos unha prensa á altura das circunstancias

23rd Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

Xornais

Xa o dixen tantas veces que canso de repetilo: necesitamos unha prensa á altura das circunstancias. Vivimos momentos de cambio importantes. A cidadanía fartouse de ser suxeito pasivo e converteuse, quere converterse, en motor de cambio. Por iso, hoxe máis ca nunca, a prensa (falo da tradicional, nomeadamente da escrita) debería facer o esforzo de entendelo e, na medida do posible, deixar de servir, como se lles nota que fan con descaro, á voz do seu amo, que os controla, en especial, a través da publicidade (certo alcalde de certa cidade do sur de Galicia inviste milleiros de euros en publicidade en certo xornal da mesma cidade alabando os seus propios logros: como ese xornal vai ser crítico con el se está a pagarlle as nóminas?).

Que a mocidade desertou da prensa escrita é unha obviedade. Non se sinten representados por uns medios que non ocultan as súas dependencias económicas nin ideolóxicas. Sen ir máis lonxe, hoxe, xornais como ABC ou La Razón non levan á primeira páxina a saída de Bárcenas de prisión. Ao non sacala, convirten un feito político crucial en invisible. Igual que o PP, como dicía onte, xa non lle chama Luís senón “ese señor”, algúns xornais simplemente non falan de Bárcenas e así é como se non existise.

O que pasa é que a xente non é parva. E búscase a vida informándose por outra parte. Na rede, onde, a pesar da Lei Mordaza, a día de hoxe, aínda non hai censura (un artigo coma este, non o publicaría ningún xornal escrito, verdade?)

Rajoy fala de Bárcenas coma un divorciado

22nd Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

PicMonkey Collage

Cando a xente se divorcia, cando a xente se divorcia mal, quero dicir, e todo remata dun xeito, digamos, incómodo (a liña que separa o amor do odio é moi feble) os antigos marido-muller deixan de chamarse, polo xeral, polo nome, sobre todo cando se refiren a eles ou a elas diante de outros. A expresión é “ese señor” ou “a nai dos meus fillos” e expresións similares, como se houbese temor a mentar os nomes reais.

O nome propio é o primeiro que nos define. De feito, os que nos coñecen son incapaces de imaxinarnos con outro nome e un remata tendo cara de Francisco, de Rafael, de Ánxela ou Lucía. Ata que chega o desacordo e todo cae nesa sima escura do desprezo e o esquecemento.

Algo así é o que estes días está a amosar Rajoy, que deixou de dicir “Bárcenas” para dicir “ese señor”. No seu día mandoulle un mail moi moi moi moi persoal: “Luis. Lo entiendo. Sé fuerte. Mañana te llamaré. Un abrazo”. Aí é Luis. E apela á súa fortaleza. Unha mensaxe de confianza e camaradería.

Onte, diante dos xornalistas limitouse a dicir que “ese señor ya no pertenece al Partido Popular”. Xa non ten nome. Xa non é Luis. É, simplemente, ese señor.

Violencia no fútbol? Aprendan do balonmán ou do rugby

20th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

Balonmán

Leo que veñen de nomear un novo responsable de seguridade da liga de fútbol. Xa é dabondo incrible que teña que haber un responsable de seguridade, que existan partidos de alto risco, que media policía montada do Canadá haxa que mobilizar de cada vez que hai unha cita futbolística máis ou menos importante. O señor que veñen de nomear afirmou onte que cada vez é máis seguro ir ao fútbol (non debería ser inseguro nunca) e que a violencia se está reducindo. Ou sexa, dixo frases baleiras.

Eu quero poñer o acento agora sobre os futbolistas, que son, tamén e en primeiro lugar, grandes responsables da violencia no fútbol.

E vou tentar explicar por que.

Deixando agora de lado as súas declaracións moitas veces faltas de respecto polo rival, ofensivas e, claramente incitadoras á violencia, o certo é que, polo xeral, o seu comportamento nos campos adoita ser maleducado, groseiro e, de novo, violento.

Explicáballo aos meus alumnos e alumnas cando era profe: esa imaxe dos xogadores protestando unha decisión, acosando ao árbitro, perseguíndoo polo campo adiante para que lle dea volta a unha decisión, acordándose da súa nai cando son expulsados…ese tipo de imaxes son violentas e antieducativas. Eu sei que Messi ou Cristiano teñen moito máis poder (o poder é a capacidade de influir noutros) que os profesores e as profesoras deste país. E cando eles cuestionan á autoridade, cando eles insultan, cando eles fan un mal xesto, están “normalizando” eses comportamentos que son, como ben deberían saber, imitados por millóns de persoas, algunhas delas, en periodo de formación. Seguro que a ningunha das grandes figuras do fútbol lles gustaría saber que o seu fillo lle protesta á profe, ou que a súa filla caga na nai da adestradora do deporte que practican. Pero nos campos de fútbol iso é o habitual deles.

Eu xoguei moitos anos a balonmán (velaí estou recollendo un trofeo) e lembro que antes do primeiro partido (eu era alevín), o adestrador dixo que a norma máis importante do xogo era, ao rematar, darlle a man ao rival. Logo, fun aprendendo que nese deporte, nunca se lle discute ao árbitro, que só miralo mal xa é motivo de expulsión. Coma no rugby. Todos eles deportes moito máis nobres onde a xente non se mata e, dende logo, se vive a rivalidade e o amor polas camisetas e os clubes coa mesma paixón que no fútbol.

Aprendan deles.

Escribir é un acto político

19th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

Máquina de escribir

Sempre dixen que escribir é un acto político, porque as escritoras e os escritores, ao crear outros mundos, onde outras cousas son posibles, non estamos aceptando o mundo tal e como é, non o estamos vendo pasar, non somos suxeitos pasivos á mercede das decisións de outras e de outros. Imaxinar é pensar diferente. Inventar un mundo con outras regras é non querer quedar con este.

Din que os que nos dedicamos a escribir somos soñadores. Por iso, precisamente, facemos política. Soñar é facer política. Buscar utopías é facer política. Porque non aceptamos a realidade cando dende sempre para o que se nos educa é para aceptar a realidade. Porque non nos cremos o conto ese de que as cousas teñen que ser como son, éche o que hai e tes que aguantarte.

Escribir é un acto político.

Escribir é intervir na realidade porque esta non é dabondo.

Por iso escritores e libros, cando chegan as ditaduras, son tamén dos primeiros en caer.

Atrapando os soños que andan por aí

16th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

soño

Estou lendo estes días o libro de Eduardo Galeano, Ser ellos. No mesmo, defínese a si mesmo como un escritor que non fai outra cousa que “capturar os soños que andan por aí”. Como definición do traballo do escritor paréceme fermosísima. E por iso sempre digo que este é o oficio máis fermoso do mundo. Collemos os soños que andan por aí, aboiando na realidade, agochados por tras das palabras, convertidos en vapor no medio e medio das conversas do parque, nese eléctrico nonlugar cheo de cousas que vive entre dúas olladas que se atopan no espacio-tempo do autobús urbano. Por exemplo. E noutros libros e noutras persoas que che van dando ideas sen eles ou elas o saber.

Son feliz de ser escritor e de andar atrapando soños que andan por aí.

Vivimos un tempo de cambio irremediable. Pois que sexa para ben.

14th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

promesas-electorais

Xa sabemos que están todos en campaña. De feito, sempre o están. Alcaldes, presidentes autonómicos e os que máis mandan no estado están sempre en campaña. Prometendo. Logo xa non cumprirán por mor dos mercados, as circunstancias, a realidade económica, a Troika ou a miña prima Rita, pero non farán. Pero mentres tanto, en campaña, todo o tempo vendo que facer para que cando chegue o instante de ir ás urnas a xente obedeza e vote a quen ten que votar. Con V. Mirade como muda a frase se dixeramos “aos que teñen que botar”. Con B.

Antes das Europeas, na véspera, dixen: votade a quen queirades pero que caia o bipartidismo. E acertei.

E non me gusta xogar ás profecías, pero desta volta adiviñar o futuro é doado. E non porque as enquisas estean a imaxinar o escenario. Senón porque sigo vendo como os partidos tradicionais (non só o PP e o PSOE, tamén, síntoo, o BNG) siguen falando na clave anterior: podo prometer e prometo, vou facer, imos gañar as eleccións, temos a razón, é tempo de estabilidade, viva Galicia y olé.

Vivimos un tempo de cambio irremediable e os únicos que non se decataron ata o de agora son os partidos tradicionais.

Cambiamos, si. Pois que sexa para ben.

Racismos

13th Xaneiro 2015 by franciscocastro Non hai comentarios

Mafalda

Onte, no medio dun café con outra xente, unha persoa teoricamente culta (non vou dicir quen é), que ten responsabilidades formativas sobre outras persoas, que emite cultura, que propaga valores e ciencia, que goza dun certo seguimento, díxome que o problema do racismo é que, en efecto, que chegan inmigrantes, que está empezando a haber moitos, que se abren mesquitas, que nos coles xa están todos moi mesturados “cos de por aquí”. Esas cousas.

Eu sempre pensei que o problema do racismo eran os racistas, non que haxa xente de distintas cores. Eu sempre pensei que o problema da intolerancia é dos intolerantes, non de que haxa xente diferente vivindo con un. Eu sempre pensei que o problema da xenofobia era que había xenófobos, non de que haxa estranxeiros.

Razoamentos coma ese son os que xustifican no fondo violacións porque a rapaza ía en minisaia (é que van provocando) ou os que din que os da revista francesa ían buscando o que lles pasou.

Con pensamentos así isto non hai quen o amañe.